Blended finance in de praktijk
De rol van Export Credit Agencies in de financieringsoplossingen van morgen
Blended finance
De internationale financieringsopgave voor de komende decennia is ongekend groot. Investeringen in onder meer de energietransitie en sociale infrastructuur wereldwijd lopen in de triljoenen euro’s. Publieke middelen alleen zijn daarvoor onvoldoende. Tegelijkertijd blijven private investeerders terughoudend, met name in sectoren en regio’s waar risico’s groot zijn, kasstromen onzeker en projectontwikkeling complex. Tegen deze achtergrond groeit het belang van blended finance: het doelgericht combineren van publieke en private middelen om investeringen mogelijk te maken die anders niet van de grond zouden komen.
Tijdens de Berne Union Blended Finance Hackathon, die begin maart in Londen plaatsvond, kwamen exportkredietverzekeraars (ECAs), multilaterale ontwikkelingsbanken (MDB’s), nationale ontwikkelingsbanken (DFI’s), commerciële banken en private verzekeraars bijeen om deze vraagstukken gezamenlijk te verkennen. Centraal stond de vraag hoe blended finance zó kan worden ingezet dat het niet bij individuele transacties blijft, maar daadwerkelijk leidt tot opschaling. Ook Alexander Otten, Sr Project Finance Manager en Irene Visser, Head of Strategy & International Relations van Atradius DSB waren erbij.
Wat is blended finance?
Blended finance is het strategisch inzetten van publieke middelen om private financiering te mobiliseren voor projecten met maatschappelijke impact. De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling OESO - definieert blended finance als “the strategic use of development finance for the mobilisation of additional finance towards sustainable development”. In de praktijk betekent dit dat publieke partijen – zoals overheden, ECAs, DFIs of MDBs – een deel van de risico’s op zich nemen, waardoor private financiers bereid zijn kapitaal te verstrekken aan projecten die anders als te risicovol of te complex worden beschouwd.
Veelgebruikte blended‑finance‑instrumenten zijn onder meer garanties en verzekeringen (bijvoorbeeld voor politieke of betalingsrisico’s), concessionele financiering, first‑loss‑ of risicodragende tranches in fondsen, en technische assistentie of subsidies om projecten investeerbaar te maken. Het doel is niet om private financiering te vervangen, maar om risico’s zodanig te dempen dat private partijen kunnen instappen tegen marktconforme voorwaarden.
Van praten naar doen: de Berne Union Hackathon
Tijdens vier inhoudelijke themasessies werd onder meer gekeken naar het toepassen van blended finance in grootschalige infrastructuurprojecten, risicodeling bij nieuwe en nog onvolwassen technologieën (zoals groene waterstof, biotech en fotonica), de opschaling van kleinere projecten via MDB’s en ECAs, en fondsenstructuren die reproduceerbaar zijn.
Een belangrijke conclusie was dat financiële innovatie alleen niet volstaat. Succesvolle blended finance vraagt ook om betere institutionele afstemming, een duidelijke rolverdeling tussen publieke en private partijen, voorspelbare processen en een doordachte allocatie van risico’s. Zonder die randvoorwaarden blijft het bij incidentele transacties, terwijl juist herhaalbaarheid nodig is om echt impact te maken.
Fondsen en innovatie
De Climate Investor‑fondsen van Climate Fund Managers zijn concrete voorbeelden van blended finance in de praktijk. Het gaat om getrapte fondsen waarin susidies, concessionele financiering en private institutionele investeringen worden gecombineerd om hernieuwbare‑energie‑ en waterprojecten in opkomende markten mogelijk te maken. De exportkredietdekking van Atradius DSB wordt daarbij ingezet om met name privaat kapitaal te mobiliseren, vooral in de overgangsfase van projectontwikkeling naar financiële sluiting.
Irene Visser: “Wat deze structuur laat zien, is dat privaat kapitaal gemobiliseerd kan worden naast concessionele financiering en grants door de inzet van ons exportkredietinstrumentarium. Dat werkt niet alleen financieel, maar draagt ook aantoonbaar bij aan internationale klimaatdoelen en maakt projecten mogelijk die anders moeilijk financierbaar zouden zijn.”
Naast fondsenstructuren werd tijdens de hackathon ook gekeken naar nieuwe toepassingen van blended finance, onder meer bij innovatieve scale‑ups en sleuteltechnologieën. Juist in deze sectoren blijven financieringsvraagstukken vaak hangen door een combinatie van technologische en marktrisico’s.
Alexander Otten: “Bij innovatieve bedrijven zit het risico zelden in één factor, maar in de optelsom van technologie, marktacceptatie en opschaling,” aldus Alexander Otten. “Door dat risico in een vroege fase gericht te dempen, kan de stap naar commerciële financiering worden verkleind.”
Met instrumenten zoals de innovatiedekking kan Atradius DSB deze bedrijven ondersteunen bij het aantrekken van werkkapitaal en groeifinanciering, zonder het marktmechanisme te verdringen.
Van Londen naar Kaapstad: blended finance in een Afrikaanse context
Kort na de hackathon in Londen nam Irene Visser deel aan GTR Africa in Kaapstad, waar export‑, trade‑ en infrastructuurfinanciers spraken over financieringsoplossingen voor het Afrikaanse continent. Juist in Afrika is de behoefte aan blended finance groot. De investeringsvraag voor infrastructuur, energie en essentiële voorzieningen groeit snel, terwijl projecten vaak te maken hebben met hogere risico’s, beperkte lokale liquiditeit en lange doorlooptijden.
Tijdens GTR Africa stond daarom de vraag centraal hoe exportkredietinstrumenten, blended‑finance‑structuren en nieuwe ECA‑oplossingen kunnen bijdragen aan het mobiliseren van langetermijnfinanciering. Tegelijkertijd werden ook knelpunten benoemd, zoals toenemende due‑diligence‑eisen, fragmentatie van instrumenten en het gebrek aan standaardisatie, die de snelheid van projectontwikkeling onder druk zetten.
In paneldiscussies met andere exportkredietverzekeraars en financiële instellingen wisselde Irene inzichten uit over de rol van ECAs als verbindende schakel tussen publieke beleidsdoelen en marktfinanciering.
Verder door verbinding
In zowel Londen als Kaapstad werd duidelijk dat blended finance geen voorbijgaande trend is, maar een aanpak die de komende jaren verder zal opschalen. Dit vraagt om samenwerking, vertrouwen en voortdurende dialoog. Atradius DSB blijft zich daarom, samen met publieke en private partners, inzetten om mondiale uitdagingen aan te pakken met Nederlandse expertise, technologie en ondernemerskracht.
Alexander Otten - Senior Project Finance manager
Irene Visser - Head of Strategy & International Relations